مجموعه خبری بی بی سی از دیر باز نقشی بسیار مهم در تحولات سیاسی ایران داشته است (از کودتای ۲۸ مرداد تا انقلاب ۵۷ و بعد از آن). اکنون نیز که در عصر ارتباطات به سر می بریم این مجموعه همچنان از نقش آفرینان پیشتاز صحنه سیاسی ایران است. وبسایت فارسی آن از پر بازدید ترین سایتهای خبری فارسی است. با نگاهی به سایتهای خبری مشابه شاید بتوان گفت که بی بی سی نسبت به بقیه دارای پوشش خبری بهتر و نگاهی حرفه ای تر است. اما با وجود این جای تاسف است که در برخی موارد و از جمله و علی الخصوص در مورد مسائل آذربایجان رفتار این سایت به شدت غیر حرفه ای و مفایر با اصل تبادل آزاد اطلاعات است. نمونه های این مساله فراوان است اما به عنوان مثال به پوشش خبری این وبسایت در دو مورد از وقایع اخیر آذربایجان اشاره می شود.
در ماجرای تظاهرات فراگیر مردم آذربایجان در اردیبهشت و خرداد ماه اخیر (سال ۸۵) در اعتراض به کاریکاتور ایران جمعه٬ سایت بی بی سی اخبار مربوط به تظاهرات دانشجویی در تبریز٬ ارومیه و سایر شهرهای ایران را به مدت بیش از یک هفته به طور کامل بایکوت نمود. در این سانسور خبری بی بی سی حتی از برخی سایتهای دولتی نیز پیشی گرفت. به عنوان مثال سایت دولتی (ویا شبه دولتی!) ایسنا اولین خبر این تظاهرات را در تاریخ بیست و شش اردیبهشت ماه بر روی سایت خود قرار داد (رجوع شود به این لینک). این در حالی بود که اولین خبر بی بی سی در این خصوص در تاریخ دوم خرداد ماه یعنی یک روز بعد از کشیده شدن گستره تظاهرات از دانشگاه به خیابانها منتشر شد (لینک خبر). جالب اینکه تیتر خبر منتشره نه به تظاهرات مردم بلکه به بازداشت طراح کاریکاتور و سردبیر روزنامه مربوطه اختصاص داشت. شاید خواننده تصور کند تاخیر بی بی سی در انتشار یک خبر طبیعی باشد اما نگاهی به پوشش بی بی سی از مسائل مشابه ( و یا حتی پوشش تظاهرات در لبنان!) مشخص می کند که این٬ نه یک تاخیر معمولی بلکه یک سانسور و بایکوت خبری آشکار و غیر قابل توجیه است.
مورد دیگر از برخورد دوگانه بی بی سی طرز پوشش اخبار مربوط به اهانت یک روزنامه نگار در آذربایجان (شمالی) به پیامبر اسلام است. طی روزهای گذشته این سایت اخبار متعددی از تظاهرات مردم (!) تبریز در اعتراض به دولت آذربایجان (!) منتشر کرده است. بی بی سی عملا طوری وانمود کرده است که این تظاهرات (جد اکثر چند صد نفره) مردمی بوده و در اعتراص به سیاستهای دولت آذربایجان صورت گرفته است (لینک نمونه ای از اخبار منتشره). جای شگفتی است که تظاهراتی با سخنرانی تاج الدینی (راهیافته مجلس هفتم) و با صحنه گردانی انصار حزب اله و برگزار کنندگی بسیج دانشجویی از طرف بی بی سی اعتراض مردم(!) و دانشجویان (!) تبریزی وانمود شده و در سطح گسترده ای پوشش میشوند اما اخبار اعتراضات متعدد دانشجوئی در اردیبهشت ماه توسط این سایت بایکوت می شوند. راستی آیا بی بی سی اخبار سایر تظاهرات بعد از نماز جمعه انصار حزب اله را نیز به این شکل منتشر می نماید؟ بی بی سی حتی کار را به جایی رسانده است که خبر صدور حکم اعدام توسط فاضل لنکرانی برای نویسنده آذربایجانی را با آب و تاب نقل می کند بدون اینکه در متن خبر اشاره ای به آزادی بیان و تناسب این حکم با آن نماید.
گفتنی در این زمینه زیاد است اما پرسش اساسی این است که واقعا چه عاملی سبب می شود تا سایتی معتبر و حرفه ای چون بی بی سی به ورطه چنین فضاحتی کشانده شود؟ در شرایطی که روشنفکران ایرانی اعم از ترک و فارس و غیره روز به روز به بینشی واقع بینانه تر نسبت به مسائل ملی (و یا به تعبیری قومی) دست می یابند بسیار جای تاسف است که مجموعه ای مثل بی بی سی همچنان اسیر برخی سیاستهای ارتجاعی است و در پوشش اخبار آذربایجان در فضای رضا خانی سیر می کند.
حسن دارابلو
کانادا- اول دسامبر ۲۰۰۶
لطفا نظرات خود را به نشانی darabli@hotmail.com بفرستید.
